Atriyal Flutter (Atriyal Çarpıntı)

Atriyal Flutter Nedir?

Atriyal flutter, kalbin üst odacıkları olan kulakçıklardan (atriyumlar) kaynaklanan, kalbin hızlı ve çoğu zaman düzenli atmasına neden olan bir ritim bozukluğudur.

Atriyal fibrilasyondan farklı olarak, atriyal flutterda kulakçıkların elektriksel aktivitesi genellikle daha düzenli ve organize bir döngü şeklindedir. Kulakçıklar sıklıkla dakikada 250–350 kez uyarılırken, karıncıkların atım hızı genellikle daha düşüktür. Özellikle 2:1 iletim varlığında nabız dakikada yaklaşık 150 olabilir.

Atriyal flutter, atriyal fibrilasyonla birlikte görülebilir veya zaman içinde atriyal fibrilasyona dönüşebilir.

Hastalığın en önemli risklerinden biri, kalp içinde pıhtı oluşumuna bağlı inme (felç) gelişebilmesidir.

Atriyal Flutter Belirtileri Nelerdir?

Atriyal flutter bazı hastalarda belirgin şikâyetlere neden olurken bazı kişilerde belirti vermeyebilir.

En sık görülen belirtiler:

Hızlı ve çoğunlukla düzenli çarpıntı
Kalp atışlarının aniden hızlanması
Nefes darlığı
Halsizlik ve çabuk yorulma
Baş dönmesi ve göz kararması
Göğüste baskı veya rahatsızlık hissi
Egzersiz kapasitesinde azalma
Nadiren bayılma

Özellikle kalp hızının uzun süre yüksek seyretmesi, kalbin pompalama fonksiyonlarını olumsuz etkileyebilir.

Atriyal Flutter Neden Olur?

Atriyal flutter, kalbin kulakçıklarında elektriksel uyarının belirli bir yol boyunca sürekli dolaşması sonucunda oluşur.

Gelişimini kolaylaştıran başlıca durumlar:

Hipertansiyon
İleri yaş
Koroner arter hastalığı
Kalp yetersizliği
Kalp kapak hastalıkları
Kalp ameliyatı veya geçirilmiş kalp girişimleri
Doğuştan kalp hastalıkları
Kronik akciğer hastalıkları
Obezite ve uyku apnesi
Tiroid hormon yüksekliği
Aşırı alkol tüketimi

Atriyal flutter, bilinen yapısal kalp hastalığı bulunmayan kişilerde de ortaya çıkabilir.

Atriyal Flutter Nasıl Teşhis Edilir?

1. Elektrokardiyografi (EKG)

Atriyal flutter tanısında temel yöntem EKG'dir.

Özellikle tipik atriyal flutterda EKG'de karakteristik testere dişi görünümünde flutter dalgaları izlenebilir.

2. Holter EKG

Ritim bozukluğunun aralıklı ortaya çıktığı hastalarda 24–48 saatlik veya daha uzun süreli Holter kaydı gerekebilir.

3. Ekokardiyografi

Kalbin kasılma fonksiyonları, kulakçık büyüklükleri, kalp kapakları ve eşlik eden yapısal kalp hastalıkları değerlendirilir.

4. Kan Tetkikleri

Tiroid fonksiyonları, elektrolit düzeyleri, böbrek fonksiyonları ve gerekli diğer laboratuvar incelemeleri yapılabilir.

5. Elektrofizyolojik Çalışma (EPS)

Bazı hastalarda ritim bozukluğunun mekanizmasını belirlemek ve kateter ablasyonu planlamak amacıyla elektrofizyolojik çalışma uygulanabilir.

Atriyal Flutter Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavinin amacı normal kalp ritmini sağlamak, hızlı kalp atışlarını kontrol etmek, tekrarlamaları önlemek ve inme riskini azaltmaktır.

1. Kalp Hızını Kontrol Eden İlaçlar

Kalbin aşırı hızlı çalışmasını önlemek amacıyla beta blokerler veya uygun hastalarda belirli kalsiyum kanal blokerleri kullanılabilir.

Ancak atriyal flutterda kalp hızının ilaçlarla kontrol edilmesi bazı hastalarda güç olabilir.

2. Kan Sulandırıcı Tedavi

Atriyal flutterda da kalp içinde pıhtı oluşumu ve inme riski bulunur.

Bu nedenle antikoagülan tedavi ihtiyacı, atriyal fibrilasyonda olduğu gibi hastanın bireysel tromboemboli riskine göre değerlendirilir.

Normal ritmin sağlanması, kan sulandırıcı tedavinin otomatik olarak kesilebileceği anlamına gelmez.

3. Elektriksel Kardiyoversiyon

Elektriksel kardiyoversiyon, kısa süreli anestezi veya sedasyon altında kalbe kontrollü elektrik enerjisi verilerek normal kalp ritminin yeniden sağlanması işlemidir.

Atriyal flutter, elektriksel kardiyoversiyona genellikle iyi yanıt verir.

İşlem öncesinde ritim bozukluğunun süresi, pıhtı riski ve antikoagülan tedavi durumu değerlendirilir.

4. Ritim Düzenleyici İlaçlar

Uygun hastalarda normal kalp ritmini yeniden sağlamak veya ritim bozukluğunun tekrarını azaltmak amacıyla antiaritmik ilaçlar kullanılabilir.

Ancak özellikle tekrarlayan tipik atriyal flutterda kateter ablasyonu, ilaç tedavisine önemli bir alternatif oluşturur.

5. Kateter Ablasyonu

Tipik atriyal flutterda kateter ablasyonu, yüksek başarı oranına sahip, etkili bir tedavi yöntemidir.

İşlem genellikle kasık toplardamarından ilerletilen kateterlerle gerçekleştirilir.

Tipik atriyal flutterda elektriksel döngünün kritik bölgesi olan kavotriküspit istmus (CTI) hedeflenir. Bu bölgeye radyofrekans enerjisi uygulanarak ritim bozukluğuna neden olan elektriksel iletim yolu kesilir.

Tipik atriyal flutter ablasyonunda akut işlem başarısı deneyimli merkezlerde genellikle %90–95'in üzerindedir.

İşlem sonrasında tipik flutterın tekrarlama olasılığı düşüktür. Ancak bazı hastalarda ilerleyen dönemde atriyal fibrilasyon gelişebilir.

Kalp ameliyatları veya önceki ablasyonlar sonrasında ortaya çıkan atipik atriyal flutterlarda ise daha ayrıntılı elektriksel haritalama ve farklı ablasyon stratejileri gerekebilir.

Atriyal Flutter ile Atriyal Fibrilasyon Arasındaki Fark Nedir?

Her iki ritim bozukluğu da kalbin kulakçıklarından kaynaklanır. Ancak elektriksel mekanizmaları farklıdır.

Atriyal fibrilasyonda kulakçıkların elektriksel aktivitesi düzensizdir ve kalp atışları genellikle düzensiz olur.

Atriyal flutterda ise elektriksel aktivite daha organize bir döngü şeklindedir. Kalp atışları sıklıkla düzenli ve hızlıdır, ancak değişken iletim olduğunda düzensiz de olabilir.

Tipik atriyal flutterda ablasyonun başarı oranı genellikle atriyal fibrilasyon ablasyonuna göre daha yüksektir.

Atriyal Flutter Tehlikeli midir?

Atriyal flutterın en önemli komplikasyonları:

İnme ve sistemik emboli
Uzun süreli hızlı kalp atışlarına bağlı kalp fonksiyonlarında bozulma
Kalp yetersizliği
Efor kapasitesinde azalma
Tekrarlayan ritim bozukluğu atakları

Uygun tedavi ve düzenli takip sayesinde bu riskler azaltılabilir.

Atriyal Flutter Tamamen Düzelir mi?

Özellikle tipik atriyal flutterda kateter ablasyonu ile ritim bozukluğu çoğu hastada kalıcı olarak ortadan kaldırılabilir.

Ancak ablasyonun başarılı olması, ilerleyen dönemde atriyal fibrilasyon gelişmeyeceği anlamına gelmez.

Bu nedenle işlem sonrasında da hastanın klinik özelliklerine göre ritim takibi ve inme riski değerlendirmesi sürdürülmelidir.

Ne Zaman Kardiyoloji Uzmanına Başvurulmalıdır?

Tekrarlayan hızlı çarpıntı, açıklanamayan halsizlik, nefes darlığı, baş dönmesi veya egzersiz kapasitesinde azalma yaşayan kişilerin kardiyoloji değerlendirmesinden geçmesi önerilir.

Çarpıntıya şiddetli göğüs ağrısı, bayılma, ciddi nefes darlığı veya felç düşündüren belirtiler eşlik ediyorsa acil tıbbi yardım alınmalıdır.

Doç. Dr. Sezen Bağlan Uzunget
Kardiyoloji Uzmanı

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi hastanın klinik durumuna göre bireysel olarak planlanmalıdır.