Biküspit Aort Kapak (İki Yaprakçıklı Aort Kapağı)

Biküspit Aort Kapak Nedir?

Biküspit aort kapak, kalbin sol karıncığı ile ana atardamar olan aort arasında bulunan aort kapağının doğuştan iki yaprakçıklı olmasıdır.

Normal aort kapağı üç yaprakçıktan oluşurken biküspit aort kapakta iki işlevsel yaprakçık bulunur. Bazı hastalarda bu durum, iki yaprakçığın doğuştan birleşmesi sonucunda ortaya çıkar.

Biküspit aort kapak, toplumun yaklaşık %1–2'sinde görülen ve en sık rastlanan doğumsal kalp kapak anomalilerinden biridir.

Birçok kişi yıllarca herhangi bir şikâyet yaşamadan hayatını sürdürebilir. Ancak zaman içerisinde aort kapak darlığı, aort kapak yetersizliği veya aort damarında genişleme gelişebilir.

Biküspit aort kapak tanısı, mutlaka ameliyat gerekeceği anlamına gelmez. Ancak yaşam boyu kardiyolojik takip önemlidir.

Biküspit Aort Kapak Neden Önemlidir?

Biküspit aort kapak yalnızca kalp kapağını ilgilendiren bir durum değildir.

Bazı hastalarda aort damarının duvar yapısında da farklılıklar bulunabilir. Bu nedenle özellikle aort kökü ve asendan aort bölgesinde genişleme gelişebilir.

Biküspit aort kapağa eşlik edebilen başlıca sorunlar:

• Aort kapak darlığı
• Aort kapak yetersizliği
• Asendan aort genişlemesi
• Aort anevrizması
• Nadir olarak aort diseksiyonu
• Enfektif endokardit

Bu komplikasyonların gelişme riski her hastada aynı değildir.

Biküspit Aort Kapağın Belirtileri Nelerdir?

Biküspit aort kapağı bulunan hastaların önemli bir bölümünde uzun yıllar belirti görülmez.

Kapak darlığı veya yetersizliği geliştiğinde:

• Efor sırasında nefes darlığı
• Göğüs ağrısı
• Çabuk yorulma
• Egzersiz kapasitesinde azalma
• Çarpıntı
• Baş dönmesi
• Bayılma

gibi şikâyetler ortaya çıkabilir.

Aort genişlemesi ise çoğunlukla belirti vermeden ilerler.

Bu nedenle yalnızca şikâyetlerin bulunmaması, kapak ve aort yapısının normal olduğu anlamına gelmez.

Biküspit Aort Kapak Genetik midir?

Biküspit aort kapak bazı ailelerde kalıtsal özellik gösterebilir.

Birinci derece aile bireylerinde, yani anne, baba, kardeşler ve çocuklarda görülme olasılığı genel topluma göre daha yüksektir.

Bu nedenle biküspit aort kapak tanısı alan kişilerin birinci derece yakınlarına ekokardiyografik tarama önerilir.

Aile taramasında yalnızca kapak yapısı değil, aort kökü ve asendan aort çapları da değerlendirilmelidir.

Biküspit Aort Kapak Nasıl Teşhis Edilir?

1. Ekokardiyografi

Biküspit aort kapak tanısında ilk tercih edilen görüntüleme yöntemidir.

Ekokardiyografi ile:

• Aort kapağının yaprakçık sayısı ve yapısı
• Aort kapak darlığı
• Aort kapak yetersizliği
• Sol ventrikül fonksiyonları
• Aort kökü çapı
• Asendan aort çapı

değerlendirilir.

Bazı hastalarda kapak yaprakçıklarının ayrıntılı görüntülenmesi zor olabilir. Bu durumda ileri görüntüleme yöntemleri kullanılabilir.

2. Bilgisayarlı Tomografi (BT) Anjiyografi

Aort damarının boyutlarını ve anatomisini ayrıntılı değerlendirmek amacıyla kullanılabilir.

Özellikle asendan aortun ekokardiyografi ile yeterince görüntülenemediği hastalarda yararlıdır.

3. Kardiyak Manyetik Rezonans (MR)

Aort çaplarının, kapak fonksiyonlarının ve kalp yapısının değerlendirilmesinde kullanılabilir.

Uzun dönem takipte radyasyon içermemesi önemli bir avantajdır.

Biküspit Aort Kapakta Aort Genişlemesi Neden Olur?

Biküspit aort kapak bulunan bazı kişilerde aort damarının duvar yapısındaki değişiklikler ve kapaktan geçen kan akımının özellikleri aort genişlemesine katkıda bulunabilir.

Genişleme özellikle asendan aortta görülür.

Aort çapı arttıkça hastanın takip sıklığı ve tedavi planı yeniden değerlendirilir.

Aort genişlemesi bulunan hastalarda:

• Kan basıncının kontrolü
• Düzenli aort çapı ölçümü
• Önceki görüntülemelerle karşılaştırma
• Gerektiğinde BT veya MR ile değerlendirme

önemlidir.

Biküspit Aort Kapakta Aort Çapı Kaç Olmalıdır?

Aort çapı değerlendirilirken yaş, vücut yüzey alanı, boy, cinsiyet ve aortun hangi bölümünün ölçüldüğü dikkate alınır.

Tek bir aort çapı değeri tüm hastalar için aynı anlama gelmez.

Biküspit aort kapak hastalarında aort çapının 40 mm veya üzerinde olması, aort genişlemesi açısından daha dikkatli değerlendirme ve takip gerektirebilir.

Ancak 40 mm olması tek başına ameliyat gerektiği anlamına gelmez.

Aort çapının büyüme hızı da en az mevcut çap kadar önemlidir.

Biküspit Aort Kapak Ne Zaman Ameliyat Gerektirir?

Ameliyat kararı iki temel nedenle gündeme gelebilir.

1. Ciddi Aort Kapak Hastalığı

Biküspit aort kapakta ciddi aort darlığı veya ciddi aort yetersizliği gelişebilir.

Bu durumlarda hastanın belirtileri, ekokardiyografi bulguları ve kalp fonksiyonları dikkate alınarak kapak müdahalesi değerlendirilir.

2. Aort Anevrizması

Aort damarında belirgin genişleme geliştiğinde cerrahi tedavi gerekebilir.

Biküspit aort kapak hastalarında aort cerrahisi genellikle 55 mm çapında değerlendirilir.

Ancak bazı hastalarda daha düşük çaplarda müdahale uygun olabilir. Özellikle:

• Aort çapında hızlı büyüme
• Ailede aort diseksiyonu öyküsü
• Eşlik eden belirli risk faktörleri
• Hastanın vücut ölçülerine göre belirgin genişleme
• Aynı zamanda aort kapak ameliyatı yapılacak olması

kararı etkiler.

Aort kapak ameliyatı planlanan hastalarda asendan aort çapı yaklaşık 45 mm veya üzerindeyse, eş zamanlı aort cerrahisi de değerlendirilebilir.

Ameliyat kararı yalnızca tek bir milimetre değerine göre verilmez. Hastanın tüm klinik özellikleri ve aort anatomisi birlikte değerlendirilir.

Biküspit Aort Kapakta TAVI Yapılabilir mi?

Biküspit aort kapağa bağlı ciddi aort darlığında bazı hastalara transkateter aort kapak implantasyonu (TAVI) uygulanabilir.

Ancak biküspit kapak anatomisi, üç yaprakçıklı kapaklara göre daha karmaşık olabilir.

Kapaktaki kalsifikasyonun dağılımı, aort kökü anatomisi, hastanın yaşı ve diğer özellikler tedavi seçiminde önemlidir.

Özellikle genç hastalarda kapak dayanıklılığı, ileride yapılabilecek işlemler ve eşlik eden aort genişlemesi dikkate alınmalıdır.

Bu nedenle cerrahi kapak değişimi ile TAVI arasındaki karar, deneyimli bir Kalp Ekibi tarafından bireysel olarak verilmelidir.

Biküspit Aort Kapak Hastaları Spor Yapabilir mi?

Kapak fonksiyonları normal ve aort çapları normal olan birçok hasta düzenli fiziksel aktivite yapabilir.

Ancak ciddi aort darlığı, ciddi aort yetersizliği veya aort genişlemesi bulunan hastalarda egzersiz önerileri farklılaşır.

Özellikle yüksek ağırlıklarla yapılan yoğun direnç egzersizleri ve aşırı zorlayıcı aktiviteler, belirgin aort genişlemesi olan hastalarda sakıncalı olabilir.

Spor önerileri kapak hastalığının derecesi, aort çapı ve hastanın genel risk durumuna göre belirlenmelidir.

Biküspit Aort Kapak Hastaları Ne Sıklıkla Kontrol Edilmelidir?

Kontrol aralıkları:

• Kapak darlığı veya yetersizliğinin derecesine
• Aort çapına
• Aort çapındaki değişim hızına
• Sol ventrikül fonksiyonlarına
• Hastanın şikâyetlerine

göre belirlenir.

Kapak fonksiyonları ve aort çapları normal olan hastalarda kontroller daha seyrek olabilir.

Aort genişlemesi veya ilerleyici kapak hastalığı bulunan hastalarda daha sık görüntüleme gerekebilir.

Biküspit aort kapak, şikâyet olmasa bile düzenli takip gerektiren bir durumdur.

Biküspit Aort Kapak Hastalarında Endokardit Riski Var mıdır?

Biküspit aort kapak bulunan kişilerde enfektif endokardit riski genel topluma göre artmış olabilir.

Ağız ve diş sağlığının korunması, diş enfeksiyonlarının zamanında tedavi edilmesi ve düzenli diş hekimi kontrolleri önemlidir.

Ancak yalnızca biküspit aort kapak bulunması, her diş işleminden önce koruyucu antibiyotik kullanılması gerektiği anlamına gelmez.

Antibiyotik profilaksisi, hastanın ek risk özelliklerine ve güncel kılavuz önerilerine göre değerlendirilir.

Biküspit Aort Kapak Tamamen Düzelir mi?

Biküspit aort kapak doğuştan gelen yapısal bir özelliktir ve ilaçla üç yaprakçıklı hale dönüştürülemez.

Bununla birlikte birçok hasta yaşamı boyunca kapak müdahalesine ihtiyaç duymayabilir.

Kapak hastalığı veya aort genişlemesi geliştiğinde uygun zamanda yapılan tedavilerle ciddi komplikasyonların önlenmesi mümkün olabilir.

Ne Zaman Kardiyoloji Uzmanına Başvurulmalıdır?

Biküspit aort kapak tanısı bulunan kişilerin düzenli kardiyoloji takibinde olması önerilir.

Eforla nefes darlığı, göğüs ağrısı, bayılma, çabuk yorulma veya yeni gelişen çarpıntı durumunda değerlendirme yapılmalıdır.

Ani başlayan şiddetli göğüs veya sırt ağrısı, bayılma ya da ciddi nefes darlığı gelişirse aort diseksiyonu veya başka bir acil kardiyovasküler durum açısından derhal 112 aranmalıdır.

Doç. Dr. Sezen Bağlan Uzunget Kardiyoloji Uzmanı

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Biküspit aort kapak hastalarında takip, egzersiz önerileri ve cerrahi kararlar kapak fonksiyonları, aort çapları ve bireysel risk faktörlerine göre belirlenmelidir.