Doç. Dr. Sezen Bağlan Uzunget
Kardiyoloji Uzmanı

"Tansiyon ilacına başladıktan sonra cinsel hayatım değişti. Bunun nedeni ilacım olabilir mi?"

Evet, bazı tansiyon ilaçları cinsel işlevleri etkileyebilir. Ancak bu etki bütün ilaçlarda görülmez ve her cinsel sorun ilaçtan kaynaklanmaz. Hipertansiyonun kendisi, diyabet, sigara, stres ve başka sağlık sorunları da cinsel işlev bozukluğuna yol açabilir. Bu nedenle çözüm, tansiyon ilacını bırakmak değil, sorunun nedenini doğru değerlendirmektir.

Tansiyon Yüksekliği Cinsel Hayatı Nasıl Etkiler?

Sağlıklı bir sertleşme için penise yeterli kan akımı ulaşması gerekir. Yüksek tansiyon zamanla damarların yapısını ve gevşeme kapasitesini bozarak bu kan akımını azaltabilir. Dolayısıyla hiç tansiyon ilacı kullanmayan bir kişide de hipertansiyon nedeniyle sertleşme sorunu gelişebilir.

Özellikle tekrarlayan sertleşme güçlüğü, yalnızca cinsel yaşamla ilgili bir şikâyet olarak görülmemelidir. Bazen damar sağlığındaki bozulmanın erken bir işareti olabilir; kan basıncı, kan şekeri, kolesterol ve sigara kullanımı gibi risklerin değerlendirilmesini gerektirir. Ancak her sertleşme sorunu, kalp damarlarında tıkanıklık olduğu anlamına gelmez.

Hangi Tansiyon İlaçları Cinsel İşlevleri Etkileyebilir?

İlaç gruplarının etkileri birbirinden farklıdır. Aynı gruptaki ilaçlar arasında da fark bulunabilir.

İlaç grubu Cinsel işlevler üzerindeki olası etkisi
Tiyazid ve tiyazid benzeri idrar söktürücüler Bazı kişilerde sertleşme sorunu ile ilişkili olabilir. Her kullanıcıda görülmez.
Beta blokerler Özellikle bazı eski ilaçlarda cinsel işlev bozukluğu bildirilmektedir. Grubun tüm üyeleri aynı etkiye sahip değildir.
Nebivolol Diğer bazı beta blokerlere göre cinsel işlevler açısından daha olumlu bir profile sahiptir.
ACE inhibitörleri Genellikle cinsel işlevler üzerinde nötr etkilidir.
Anjiyotensin reseptör blokerleri — ARB'ler Genellikle nötr etkilidir; bazı çalışmalarda olumlu etkiler bildirilmiştir. Cinsel işlev bozukluğu tedavisi olarak kullanılmazlar.
Kalsiyum kanal blokerleri Genellikle cinsel işlevler üzerinde nötr etkilidir.
Merkezi etkili bazı tansiyon ilaçları Cinsel istekte azalma veya sertleşme güçlüğüyle ilişkili olabilir.

Bu bilgiler bir ilacın mutlaka sorun yaratacağı ya da başka bir ilacın kesinlikle yaratmayacağı anlamına gelmez. İlaç seçimi; eşlik eden kalp hastalığı, ritim bozukluğu, böbrek hastalığı ve tedavinin diğer amaçlarıyla birlikte yapılır.

Kadınlarda da Görülebilir mi?

Evet. Cinsel işlev bozukluğu yalnızca erkeklerde sertleşme sorunu demek değildir. Kadınlarda cinsel istekte azalma, uyarılma güçlüğü, vajinal kuruluk ve orgazm sorunları görülebilir.

Hipertansiyonun, kullanılan ilaçların, menopozun ve psikolojik etkenlerin katkısı birlikte değerlendirilmelidir. Kadınlarda tansiyon ilaçlarının cinsel etkilerine ilişkin araştırmalar erkeklere göre daha sınırlıdır; bu nedenle şikâyeti doğrudan ilaca bağlamak doğru olmaz.

Sorunun İlaçtan Kaynaklandığı Nasıl Anlaşılır?

İlaca başlandıktan veya doz artırıldıktan sonra şikâyetin ortaya çıkması önemli bir ipucudur; tek başına kesin kanıt değildir. Değerlendirmede şu sorular yol gösterir:

• Şikâyet tedaviden önce de var mıydı?

• Sorun cinsel istekte mi, sertleşmede mi, uyarılma veya orgazmda mı?

• Kan basıncı ne kadar kontrol altında?

• Diyabet, damar hastalığı, depresyon veya yoğun stres var mı?

• Antidepresanlar dahil başka ilaçlar kullanılıyor mu?

Gerektiğinde muayene ve uygun tetkiklerle başka nedenler araştırılır. Her hastada geniş bir hormon paneli yapılması gerekmez.

Böyle Bir Sorun Yaşarsam İlacımı Bırakmalı mıyım?

Hayır. İlacı kendi kendinize bırakmayın, doz atlamayın veya cinsel ilişki öncesinde kesmeyin. Kontrolsüz tansiyon damar sağlığını daha da bozabilir.

Doktorunuz uygun görürse doz düzenlemesi yapabilir veya cinsel yan etki olasılığı daha düşük bir tedaviye geçebilir. Düzenli egzersiz, sigaranın bırakılması ve fazla kiloların azaltılması da cinsel işlevlerin iyileşmesine yardımcı olabilir.

Tansiyon İlacı Kullanırken Sertleşme İlacı Alınabilir mi?

Bazı hastalarda sildenafil veya tadalafil gibi ilaçlar kullanılabilir; ancak kalp sağlığı ve kullanılan diğer ilaçlar önceden değerlendirilmelidir.

Bu ilaçlar, nitrogliserin ve izosorbid içeren nitrat grubu ilaçlarla birlikte kesinlikle kullanılmamalıdır. Birlikte alınmaları tehlikeli tansiyon düşüklüğüne yol açabilir. Bazı prostat ve tansiyon ilaçları olan alfa blokerlerle birlikte kullanımda da dikkat gerekir.

Cinsel işlevle ilgili şikâyetlerinizi doktorunuzla paylaşmanız, tedavinin önemli bir parçasıdır. Amaç, tansiyonunuzu güvenle kontrol ederken cinsel yaşamınızı ve yaşam kalitenizi de korumaktır.