Supraventriküler Taşikardi (SVT)
Supraventriküler Taşikardi Nedir?
Supraventriküler taşikardi (SVT), kalbin karıncıklarının üzerindeki bölgelerden kaynaklanan ve kalp atışlarının aniden hızlanmasına neden olan ritim bozukluklarını tanımlayan genel bir terimdir.
Günlük klinik kullanımda SVT terimi sıklıkla ani başlayıp ani sonlanan, düzenli ve hızlı kalp atışı atakları için kullanılır.
Atak sırasında kalp hızı genellikle dakikada 150–250 atıma ulaşabilir.
SVT çoğu hastada yaşamı tehdit etmeyen bir ritim bozukluğu olmakla birlikte, sık tekrarlayan veya uzun süren ataklar yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyebilir.
Supraventriküler Taşikardi Belirtileri Nelerdir?
SVT'nin en belirgin özelliği çarpıntının genellikle aniden başlaması ve aniden sonlanmasıdır.
En sık görülen belirtiler:
- Aniden başlayan hızlı ve düzenli çarpıntı
- Kalbin göğüste kuvvetli atması
- Boyunda vuruntu veya çarpıntı hissi
- Nefes darlığı
- Baş dönmesi ve göz kararması
- Halsizlik ve yorgunluk
- Göğüste baskı veya rahatsızlık hissi
- Terleme ve huzursuzluk
- Nadiren bayılma
Ataklar birkaç saniye veya dakika sürebileceği gibi bazı hastalarda saatlerce devam edebilir.
Supraventriküler Taşikardi Neden Olur?
SVT çoğunlukla kalbin elektriksel ileti sisteminde bulunan ek ileti yolları veya elektriksel uyarının kendi etrafında tekrar dolaşmasına neden olan mekanizmalar sonucunda gelişir.
Atakları kolaylaştırabilen durumlar:
- Stres ve yoğun duygusal durumlar
- Uykusuzluk
- Aşırı kafein tüketimi
- Enerji içecekleri ve uyarıcı maddeler
- Alkol tüketimi
- Tiroid hormon yüksekliği
- Elektrolit bozuklukları
- Bazı ilaçlar
SVT, tamamen sağlıklı kalp yapısına sahip genç bireylerde de görülebilir.
Supraventriküler Taşikardi Türleri Nelerdir?
1. AV Nodal Reentran Taşikardi (AVNRT)
SVT'nin en sık görülen türlerinden biridir.
Kalbin atriyoventriküler düğüm bölgesindeki farklı elektriksel ileti yolları arasında oluşan döngü nedeniyle gelişir.
Genellikle ani başlayan ve ani sonlanan, düzenli ve hızlı çarpıntı ataklarına neden olur.
2. AV Reentran Taşikardi (AVRT)
Kalbin kulakçıkları ve karıncıkları arasında normal ileti sistemine ek bir elektriksel yol bulunması sonucunda oluşur.
Wolff-Parkinson-White (WPW) sendromu ile ilişkili olabilir.
3. Atriyal Taşikardi
Kalbin kulakçıklarında bulunan anormal bir elektriksel odaktan kaynaklanan hızlı ritim bozukluğudur.
Bazı hastalarda sürekli veya sık tekrarlayan ataklara neden olabilir.
Supraventriküler Taşikardi Nasıl Teşhis Edilir?
1. Elektrokardiyografi (EKG)
SVT tanısında en önemli yöntem, çarpıntı sırasında çekilen EKG'dir.
Atak dışında çekilen EKG normal olabilir.
2. Holter EKG
Kalp ritminin 24–48 saat veya daha uzun süre kaydedilmesini sağlar.
Seyrek ataklarda daha uzun süreli ritim kayıt cihazları gerekebilir.
3. Ekokardiyografi
Kalbin yapısı, kasılma fonksiyonları ve olası yapısal kalp hastalıkları değerlendirilir.
4. Elektrofizyolojik Çalışma (EPS)
Elektrofizyolojik çalışma, kalbin elektriksel ileti sisteminin özel kateterlerle incelendiği girişimsel bir tanı yöntemidir.
Ritim bozukluğunun kaynağı ve mekanizması belirlenebilir. Uygun hastalarda aynı seansta kateter ablasyonu uygulanabilir.
Supraventriküler Taşikardi Nasıl Tedavi Edilir?
Tedavi; SVT'nin türüne, atakların sıklığına, süresine, hastanın şikâyetlerine ve eşlik eden kalp hastalıklarına göre planlanır.
1. Vagal Manevralar
Hemodinamik olarak stabil, belirli düzenli SVT türlerinde vagal manevralar kalp ritminin normale dönmesini sağlayabilir.
En sık kullanılan yöntemlerden biri modifiye Valsalva manevrasıdır.
Bu manevraların hastaya uygun olup olmadığı ve doğru uygulama şekli hekim tarafından değerlendirilmelidir.
2. İlaç Tedavisi
Akut atak sırasında uygun hastalarda sağlık kuruluşunda intravenöz adenozin gibi ilaçlar kullanılabilir.
Tekrarlayan atakların önlenmesi amacıyla bazı hastalarda beta blokerler veya belirli kalsiyum kanal blokerleri tercih edilebilir.
İlaç seçimi ritim bozukluğunun mekanizmasına göre yapılmalıdır. Özellikle preeksitasyonla seyreden bazı ritim bozukluklarında belirli ilaçların kullanılması tehlikeli olabilir.
3. Elektriksel Kardiyoversiyon
Ciddi tansiyon düşüklüğü, göğüs ağrısı, bilinç değişikliği veya dolaşım bozukluğuna neden olan SVT ataklarında acil senkronize elektriksel kardiyoversiyon gerekebilir.
4. Kateter Ablasyonu
Kateter ablasyonu, birçok SVT türünde yüksek başarı oranına sahip ve kalıcı tedavi sağlayabilen bir yöntemdir.
İşlem genellikle kasık toplardamarından ilerletilen özel kateterlerle gerçekleştirilir.
Elektrofizyolojik çalışma sırasında ritim bozukluğuna neden olan elektriksel ileti yolu veya odak belirlenir.
Ardından çoğunlukla radyofrekans enerjisi, bazı durumlarda ise kriyoablasyon kullanılarak anormal elektriksel ileti ortadan kaldırılır.
Özellikle AVNRT ve AVRT gibi ritim bozukluklarında kateter ablasyonu ile başarı oranları genellikle %95'in üzerindedir.
Başarı oranı ve komplikasyon riski, ritim bozukluğunun türüne ve elektriksel odağın konumuna göre değişebilir.
Supraventriküler Taşikardi Tehlikeli midir?
SVT, yapısal kalp hastalığı bulunmayan hastaların çoğunda yaşamı tehdit etmez.
Ancak uzun süren veya çok hızlı ataklar:
- Tansiyon düşüklüğüne
- Bayılmaya
- Göğüs ağrısına
- Nefes darlığına
- Nadiren kalp fonksiyonlarında bozulmaya
neden olabilir.
Özellikle WPW sendromu gibi ek ileti yolu bulunan bazı hastalarda farklı ritim bozukluklarının gelişmesi ciddi risk oluşturabilir.
Supraventriküler Taşikardi Tamamen Düzelir mi?
Birçok SVT türünde kateter ablasyonu ile ritim bozukluğuna neden olan elektriksel yol veya odak ortadan kaldırılabilir.
Özellikle AVNRT ve AVRT'de ablasyon, yüksek başarı oranı sayesinde uygun hastalarda kalıcı tedavi seçeneği sunar.
Bununla birlikte, bazı hastalarda ritim bozukluğu tekrarlayabilir ve yeniden değerlendirme gerekebilir.
Ne Zaman Kardiyoloji Uzmanına Başvurulmalıdır?
Aniden başlayan ve sonlanan hızlı çarpıntı atakları, boyunda vuruntu hissi, baş dönmesi veya tekrarlayan çarpıntı şikâyeti olan kişilerin kardiyoloji değerlendirmesinden geçmesi önerilir.
Çarpıntıya bayılma, şiddetli göğüs ağrısı, ciddi nefes darlığı veya belirgin tansiyon düşüklüğü eşlik ediyorsa acil tıbbi yardım alınmalıdır.
Doç. Dr. Sezen Bağlan Uzunget
Kardiyoloji Uzmanı
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi hastanın klinik durumuna göre bireysel olarak planlanmalıdır.
